"Het is heel mooi en goed om iets te kunnen doen voor mensen die het écht nodig hebben. Ook al is het misschien een druppel op een gloeiende plaat. Ik vind het belangrijk dat ieder mens een menswaardig bestaan heeft. Daar ontbreekt het nog wel eens aan in onze samenleving." Dat zegt Tamme Wiegersma, voorzitter van de Commissie Bijstandszaken van de Protestantse Diaconie Den Haag. Samen met Marjon Rijnders, coördinator van de Financiële Hulp van Stek, heeft hij al veel verhalen gehoord die indruk maken. 

Hulp bij grote nood
Bij het project Financiële Hulp kunnen Haagse hulpverleners maximaal € 250,- aanvragen voor een cliënt, als die in broodnood is. De Commissie Bijstandszaken, die bestaat uit vrijwilligers, kan ook hogere bedragen toekennen.

Tamme: "De aanvragen die wij krijgen zijn hoofdzakelijk voor mensen zonder geldige verblijfsdocumenten. Dat was in mijn eerste jaren bij de commissie minder." "We kijken altijd of er andere, voorliggende voorzieningen zijn," legt Marjon uit. "En die zijn voor mensen mét documenten steeds meer toegankelijk en beter te vinden, zoals Sociale Fondsen Den Haag. Voor mensen zonder documenten zijn er weinig voorzieningen. Zeker voor die groep willen we er zijn."

Tamme vult aan: "Dat zijn dan nogal eens ongedocumenteerden die wat ouder worden. Die zijn al heel lang hier in Nederland. Dan worden ze ziek, dan hebben ze geen geld om de huur te betalen. We kijken er altijd naar of mensen die wij geld geven perspectief hebben hier. Hebben ze nog uitzicht, kunnen ze nog verder? Als het enigszins kan, dan kennen we toe."

De vele gezichten van armoede
Armoede is een overkoepelende naam voor problematiek die heel breed en divers is. Iemand die geen verblijfspapieren heeft, maar wel kan werken, heeft andere problemen dan iemand die zijn baan is kwijtgeraakt of iemand die dakloos is. Zij lopen vaak tegen ingewikkelde regelingen aan.

Marjon: "Armoede betekent dat mensen continu formulieren moeten invullen, dingen moeten aanvragen. Dat ze geen fouten mogen maken, want anders wordt geld weer teruggevorderd. Het is a hell of a job om dat te doen. Dus je ziet dat mensen die langdurig in armoede zijn, afhaken." Tamme: "Wat ook meespeelt, bijvoorbeeld bij mensen die hun baan verliezen, is schaamte. Hulp vragen, dat doe je niet één-twee-drie, dan moet je al wat overwinnen." Marjon vertelt dat ze ook aanvragen krijgt voor ZZP'ers. "Dat is een groep die lang wacht voordat ze hulp zoeken. En ze kunnen pas bijstand krijgen als ze zichzelf uit de Kamer van Koophandel uitschrijven. Dat is voor mensen een grens overgaan. Ze hebben dan vaak al hun spaargeld gebruikt om te overleven."

Kiezen voor mensen
Wie ook geholpen worden, zijn mensen die dak- of thuisloos zijn. Marjon vertelt dat de laatste Ethos-telling aantoont dat de groep dak- en thuislozen veel groter is dan altijd werd gedacht. "We hebben allemaal zo'n soort beeld van een zwerver, met zijn rugzak, die er sjofel uitziet en die onder de brug of in het bos slaapt. Maar er zijn ook heel veel mensen die van bank naar bank gaan. Dat betekent dat de rest van de leefgebieden ook on hold komen. Werk lukt vaak niet meer. Persoonlijke verzorging en voeding komen in het in het gedrang. Je netwerk, het onderhouden van sociale contacten: het wordt allemaal steeds moeizamer. Sommige mensen worden in de omgang onaangenaam. In de tijd dat ik voor het Straatpastoraat werkte, heb ik geleerd dat juist díe mensen het heel slecht hebben. De mensen die dankbaar zijn en nog goed kunnen communiceren, zijn we bereid te helpen. Maar juist de mensen die niet aangenaam zijn, daar moet je eigenlijk het meest voor kiezen. Die zijn ook zo gewórden, dat zijn ze niet in oorsprong

Het perspectief zijn
Waar maken Marjon en Tamme zich het meeste zorgen over, als ze kijken naar de mensen wiens verhalen zij horen? Voor Marjon zijn dat mensen zonder verblijfsdocumenten en met kinderen. "Als je alleenstaand bent, heb je alleen maar verantwoordelijkheid voor jezelf. Maar met kinderen ben je zo kwetsbaar. En kinderen zelf zijn natuurlijk ook kwetsbaar." Tamme denkt na. "Waar ik me zorgen over maak is dat mensen het niet redden. Dat ze doodgaan van ellende om dat zo maar te zeggen. Dáár wil ik niet verantwoordelijk voor zijn. Dat kunnen we toch niet maken in onze samenleving?"

Is er dan ook reden tot hoop? Marjon: "Toen ik hier net werkte ging het er altijd over of mensen perspectief hadden, maar dat we ook moesten kijken naar de schrijnendheid van de situatie. Ik raakte daar volledig van in de knoop. Want er zijn een heleboel situaties waar eigenlijk geen perspectief is, maar die wel heel schrijnend zijn. Mijn manager zei: 'probeer het een beetje van je af te schrijven, wat jij daar nou van vindt.' Uiteindelijk was mijn conclusie dat soms een situatie zo schrijnend is dat wij zelf het perspectief zijn. Dat wij de situatie tijdelijk kunnen verlichten, dat we mensen even verlossen van de stress waarin ze leven."

Tamme: "Het komt voor dat er mensen zijn waar alle ellende van de wereld in één persoon is samengebald. Alle ellende die je kunt bedenken hebben ze achter de kiezen. Prostitutie, mishandeling, noem maar op. En dat die mensen zich dan toch nog staande weten te houden, daar verbaas ik me wel eens over. Dat geeft mij het meeste hoop. Dat er toch uitzicht is voor mensen, hoe dan ook. Daar blijf ik op hopen."

Wil je meer weten? Of zoek je informatie over hoe je voor iemand hulp kan aanvagen? Kijk op stekdenhaag.nl/financiele-hulp.