Reflecteren op macht
 Macht. Het is een woord dat we in de kerk liever vermijden. We associëren het snel met overheersen, dwingen, of misbruik. Maar macht is veel dichterbij dan we vaak denken. Het zit verweven in wie wij als mensen zijn. Macht kan een negatieve bijklank hebben. Terwijl macht ook de mogelijkheid betekent om iets goeds te doen. Om op te bouwen, te beschermen, te dienen. Elke dag gebruiken we macht. Soms fysiek, soms via woorden, soms door kennis, ervaring of geestelijk gezag. In de kerk heeft ieder lid in wezen macht. Zichtbaar is het feit dat iedere ambtsdrager macht heeft via pastoraat, onderwijs, leidinggeven, organiseren. Dit vraagt om bewustzijn van je macht om te reflecteren op macht. Want waar macht is, ligt misbruik altijd op de loer. Machtsmisbruik begint zelden groot. Het sluipt naar binnen via kleine overtuigingen. Of via ongezonde patronen die kunnen uitgroeien tot klein houden, manipulatie, grensoverschrijdend gedrag of wederzijdse afhankelijkheid. En de gevolgen gaan diep. Wie teleurgesteld raakt, trekt die lijn vaak door naar het geloofsvertrouwen. Ook in de kerk kan machtsmisbruik worden voorkomen. Het begint bij een open sfeer, waarin zonder angst het onrecht benoemd mag worden. Het vraagt om ambtsdragers die zich bewust zijn van hun eigen macht; niet te groot denken over zichzelf, maar ook niet te klein. En het vraagt om een cultuur van gezonde feedback: eerlijk, opbouwend en in liefde. In zo’n omgeving worden signalen sneller herkend, zoals: subtiel geen tegenspraak dulden, controleren, micromanagement, niet transparant zijn, bevestiging zoeken. Het biedt veiligheid als signalen niet worden genegeerd, maar er moedige mensen zijn die met pastorale zorg het gesprek aangaan. Macht ontkennen maakt niemand veiliger; macht erkennen wel. Waar macht tot grensoverschrijdend gedrag leidt, mag er vrijmoedigheid zijn om de vertrouwenspersoon te raadplegen. Deze kan in vertrouwelijkheid bijstaan in zorgvuldig handelen. Macht is niet iets om bang voor te zijn. Het is een gave die ingezet mag worden om anderen te dienen. Maar zoals elke gave vraagt het om emotionele volwassenheid, zelfreflectie, een gemeenschap die mee mag kijken en niet weg wil kijken. Zo bouwen we samen aan een kerk die veilig is en waar de liefde van God zichtbaar wordt; juist in hoe we met macht omgaan. Voor deze column is gebruikt gemaakt van het trainingsmateriaal van Meldpunt Misbruik | ||
| terug | ||